1 — Fasada i kulisy

28.01.2016
В КАТЕГОРИЯХ:
Conflicts, Crisis, Culture, Economics, Europe, Euroskepticism, EX-USSR, Moldova, Nation, Person, Politics, Power
9 429 0
1 — Fasada i kulisy
ЭТУ ПУБЛИКАЦИЮ ПРОЧИТАЛИ  68%  ПОСЕТИТЕЛЕЙ.

1 — Fasada i kulisy

GEOMETR.IT    tygodnikpowszechny.pl/  28.01.2016

Mołdawia to laboratorium, gdzie ścierają się wartości, geopolityka i pragnienie dobrobytu. W szczególnych konstelacjach: nowy prounijny rząd powstał dzięki korupcji i szantażowi.

minionym tygodniu w Mołdawii zakończył się kryzys rządowy, trwający od prawie trzech miesięcy. Nowa-stara władza deklaruje kontynuację proeuropejskiego kursu w polityce zagranicznej. W żadnym wypadku jednak powstanie rządu Pavla Filipa, bo tak nazywa się nowy premier, nie zostało odebrane jako święto demokracji i zwycięstwo proeuropejskiej idei.

W chwili głosowania nad wotum zaufania budynek parlamentu musiał być chroniony przez potężny kordon policji, która i tak nie powstrzymała protestujących przed wdarciem się do środka. Dla ogromnej części Mołdawian powstanie tego rządu oznacza dalsze pozostawanie „mafii” u władzy. Ale rządowi udało się już jedno: swe siły w antyrządowym proteście połączyli zwolennicy integracji z Unią Europejską i entuzjaści zbliżenia z Rosją. „My jesteśmy narodem!”, „Precz z mafią!”, „Precz z Plahotniucem!” – krzyczą dziś protestujący.

Oligarcha jedynowładcą

Do niedawna Vlad Plahotniuc był najpotężniejszym mołdawskim oligarchą. Po tym, jak udało mu się wsadzić do więzienia Vlada Filata (swego wieloletniego rywala biznesowego i zarazem partnera politycznego), a następnie przy pomocy przekupstwa i szantażu rozbić potencjalnie opozycyjne partie polityczne, stał się w zasadzie jedynowładcą.

– Na naszych oczach kończy się mołdawska oligarchia, gdyż oligarchia oznacza rządy wąskiej grupy, a teraz mamy rządy jednego człowieka – tłumaczy Igor Bocan, znany mołdawski komentator polityczny, od kilku miesięcy zaangażowany w ruch protestu.

– Przy bogactwie Plahotniuca demokracja zwija się bardzo szybko. Trudno powiedzieć, jakim majątkiem on realnie dysponuje, ale od jakiegoś czasu skutecznie kupuje każdego, kogo chce kupić – mówi Aleksei Tulbure, były ambasador Mołdawii przy ONZ.

Plahotniuc rozwijał swe wpływy od lat. Jeszcze za rządów Partii Komunistów stał się jednym z największych mołdawskich biznesmenów. W 2009 r. wsparł partie proeuropejskie, dzięki czemu komunistów odsunięto od władzy, a Mołdawia stała się prymusem eurointegracji w Europie Wschodniej. Kontrolując jedną z formacji koalicyjnych – Partię Demokratyczną – podporządkowywał sobie organy ścigania i sądownictwo, a dzięki temu kolejne sektory gospodarki. Do niedawna dzielił się wpływami ze wspomnianym Filatem, premierem w latach 2009-13, z którym też nieustannie się zwalczali.

Fasada i kulisy

Mołdawskie elity zapędziły się jednak bardzo daleko w okradaniu państwa: pod koniec 2014 r. wyszło na jaw, że z trzech banków wyprowadzono łącznie miliard dolarów, co równa się jednej trzeciej państwowego budżetu. „Kradzież stulecia” wywołała oburzenie społeczne, wzbudziła masowe protesty i sprawiła, że zachodni partnerzy odcięli dopływ pieniędzy do budżetu. W efekcie doszło też do ostatecznego rozłamu w sojuszu Plahotniuca z Filatem. Ten drugi wylądował w więzieniu, stając się kozłem ofiarnym mołdawskiego systemu korupcyjnego, a ten pierwszy zaczął pochód w stronę władzy prawie absolutnej.

Jakiś czas po aresztowaniu Filata, które miało miejsce w październiku 2015 r., pozbawiono też jego partię stanowiska premiera, co wpędziło kraj w zakończony właśnie kryzys rządowy. W tym czasie Plahotniuc różnymi sposobami starał się zbudować większość parlamentarną – taką, która jednocześnie zagwarantuje, że już z nikim nie będzie musiał dzielić się wpływami. Pozornie zadanie nie było łatwe, gdyż kontrolowana przez niego Partia Demokratyczna ma jedynie 19 deputowanych w parlamencie liczącym 101 osób. Wiadomo było, że może on liczyć też na 13 głosów Partii Liberalnej. Do większości wciąż było więc daleko.

Czas działał jednak na jego korzyść, gdyż im bliżej było do 29 stycznia 2016 r., tym bardziej posłowie byli skłonni do budowania „demokratycznej większości”. Zgodnie z wyrokiem Sądu Konstytucyjnego, jeśli do tego dnia nie powstałby nowy rząd, prezydent musiałby rozwiązać parlament. Wszelkie sondaże pokazują zaś, że przyspieszone wybory oznaczałyby bezwzględne zwycięstwo partii prorosyjskich. Tymczasem Plahotniuc postanowił walczyć o stanowisko premiera dla siebie samego, co nie tylko utrudniło rozmowy, ale wprawiło też w zdziwienie zarówno komentatorów, jak i zwykłych obywateli.

Oszukany prezydent

W styczniu sprawy potoczyły się już bardzo szybko, a zwroty akcji wprawiały w zdumienie samych aktorów na scenie politycznej. Najpierw większa część frakcji Partii Komunistów oświadczyła, że opuszcza swe ugrupowanie i będzie wspierać rząd tworzony przez Partię Demokratyczną; Plahotniucowi przybyło 14 głosów. Potem w ich ślady poszło siedmiu deputowanych Partii Liberalno-Demokratycznej, zbudowanej przez siedzącego już w więzieniu Filata. Co skłoniło ich do wolty? – Plahotniuc działa prosto – twierdzi Igor Bocan. – Przychodzi do ciebie człowiek i kładzie na stole po jednej stronie przygotowany już wniosek o sprawę karną wraz z dowodami, a po drugiej dużą sumę pieniędzy. I mówi: wybieraj.

Przed uzyskaniem dla siebie stanowiska premiera oligarchę mógł powstrzymać już tylko prezydent Nicolae Timofti. Starszy człowiek, wieloletni sędzia, który przez całą dobiegająca końca kadencję zajmował się głównie nadawaniem orderów i przecinaniem wstęg. Niemniej Timofti był człowiekiem Filata.

Ponadto i tworząca się proeuropejska opozycja, i niektórzy zachodni dyplomaci przekonywali go, że może przejść do historii jako człowiek, który obronił kraj przed zachłannym oligarchą. Gdy więc Partia Demokratyczna sformalizowała istnienie parlamentarnej większości i skierowała do prezydenta wniosek o zatwierdzenie kandydatury Plahotniuca na premiera, ten odmówił. Powołał się na wyrok Sądu Konstytucyjnego z 2013 r. Zgodnie z nim ważnych funkcji nie mogą obejmować ludzie, wobec których istnieją poważne wątpliwości co do uczciwości ich działań.

Zanim Partia Demokratyczna zdążyła wytypować innego kandydata, a miał nim być obecny premier Pavel Filip, Timofti zaskoczył wszystkich – i wskazał jako kandydata na premiera szefa swej administracji Iona Păduraru. Jeszcze większe było zaskoczenie, gdy tenże Păduraru na drugi dzień oświadczył, że rezygnuje i radzi prezydentowi, aby… wskazał na kandydata Partii Demokratycznej.

https://www.tygodnikpowszechny.pl/europejska-satrapia-32080

GEOMETR.IT

2 — Three European Graces

2 — Moldova. Don’t pull my leg!

Молдова. Этот протест — тупой разогрев остывшей мамалыги

2 — Босния. Бегство и ненависть

Беларусь. Спесь поляков, беларусы, русс. националисты. 100 лет назад

1 — Moldovan Paradox

Moldawien.Ein graues Drehbuch von Protesten

Mołdawia. Czyto «europejskaschizofrenia»?

, , , , , , ,

9 comments

  1. WeRa
    Ответить

    Wiadomo, że dla Zachodu najważniejsza jest stabilność i utrzymanie obecnego kursu. Na tym polega wielka polityka. Problem w tym, że obecna koalicja proeuropejska jest tylko z nazwy. Korupcja czy szantaże to nie są europejskie wartości — mówi Popsoi. Analityk przyznaje, że przyspieszone wybory mogłyby wygrać frakcje prorosyjskie.

  2. Estel
    Ответить

    Usatii to typowy populista, który wszystkim wszystko obiecuje, ale który nie ma tak naprawdę swoich sprecyzowanych poglądów. Jednak nawet, jeśli w wyborach wygrałaby opcja prorosyjska, nie byłaby w stanie zawrócić kraju z kierunku ku integracji europejskiej. Umowa stowarzyszeniowa przynosi nam zbyt wiele zysków, by z tego zrezygnować — uważa Popsoi

  3. Big Boss
    Ответить

    Stworzyliśmy przepisy o utworzeniu tzw. stref przemysłowych (specjalnych stref ekonomicznych – red.). To dobry instrument przyciągania inwestycji. Mamy wiele ciekawych projektów. Wiele zachodnich firm przenosi produkcję do naszego kraju. Mołdawia jest atrakcyjnym miejscem dla przedsiębiorców chcących optymalizować wydatki. Dlatego pracujemy nad poprawą inwestycyjnego klimatu i systemu sądowego, tworzymy gwarancje dla inwestorów, walczymy z takim negatywnym zjawiskiem, jak korupcja. Dobrym przykładem działalności firm zachodnich na mołdawskim rynku jest niemiecki koncern Draexlmaier produkujący akcesoria samochodowe. Ma pięć zakładów w Rumunii. Część produkcji realizuje jednak w naszym kraju. W ciągu dwóch lat działalności znalazł się na czwartej pozycji listy największych eksporterów mołdawskich. Ogromnym potencjałem dla inwestorów jest także sektor rolniczy. Pracujemy nad reformami, które umożliwią inwestorom dostęp do takich aktywów, jak ziemia.

  4. Irena
    Ответить

    Szkoda tylko, że autor nie zauważa jak głęboko w duszy faceta jest zakodowane polowanie. Starczy popatrzeć na ludzi w galerii handlowej, to jest na kobiety przebierające w sukienkach i błyszczykach, tak jak ich pramatki przebierały w owocach, starając się wybrać najlepsze, oraz na znudzonych cierpiących mężczyzn, którzy już «upolowali» pierwsze dżinsy, które jako tako pasowały, i nie potrafią zrozumieć czemu muszą dalej tu łazić, zamiast lecieć ze zdobyczą do swojej jaskini. Zapewniam autora, że jedyne co go powstrzymuje przed polowaniem to pełna lodówka

  5. Gaudeamus Igitur
    Ответить

    Próba rozwiązania trwającego od października kryzysu politycznego skończyła się szturmem demonstrantów na parlament. W czwartek tysiące ludzi protestowały w stołecznym Kiszyniowie, żądając rozpisania przyspieszonych wyborów.

  6. Barbara Podsiadłowa
    Ответить

    Stanowisko wiceprzewodniczącego parlamentu nie jest jedynym, które komuniści otrzymają w zamian za poparcie koalicji w głosowaniach. Mówi się, że mają kontrolować również Centralną Komisję Wyborczą oraz Radę Koordynującą ds. Telewizji i Radia.

  7. GQ
    Ответить

    Mołdawia to mały i bardzo ubogi kraj, ale ze względu na strategiczne położenie od dawna jest przedmiotem geopolitycznego przeciągania liny między Rosją a Unią Europejską. Jednak mimo że od 2010 roku krajem rządzą koalicje prozachodnich partii, to nastawienie na integrację europejską — ani nawet podpisana w zeszłym roku umowa stowarzyszeniowa z UE — nie przyniosło znaczącej poprawy sytuacji i ograniczenia głęboko zakorzenionej w mołdawskim systemie korupcji

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован.