Südtirol — co dalej ?

10.10.2016
В КАТЕГОРИЯХ:
Conflicts, Crisis, Danube, Economics, Europe, Euroskepticism, EX-USSR, Moldova, Money, Person, PL, Politics, Power, Russia, USA, World
4 366 0
Südtirol — co dalej ?
ЭТУ ПУБЛИКАЦИЮ ПРОЧИТАЛИ  92%  ПОСЕТИТЕЛЕЙ.

Südtirol — co dalej ?

GEOMETR.IT  kresy.pl

Südtirol — co dalej z niemiecką autonomią we Włoszech?

Południowy Tyrol kojarzy się przede wszystkim z pięknymi alpejskimi widokami i w dużej mierze po prostu z regionem w przeważającej części znajdującym się w Austrii. Włoska część historycznego regionu jest jednak bastionem świetnie zorganizowanej mniejszości niemieckiej, która posiada nie tylko szeroką autonomię w ramach państwa włoskiego, ale jest też jego najbogatszą częścią.

Za główny ośrodek życia społeczno-ekonomicznego Tyrolu uznaje się Innsbruck, który pełni również funkcję stolicy austriackiego kraju związkowego zwanego po prostu Tyrolem. Drugim najważniejszym miastem historycznego regionu jest jednak znajdujące się we Włoszech Bolzano (niem. Bozen), które jednocześnie jest centralnym ośrodkiem miejskim autonomicznej prowincji Bozen-Südtirol/Alto Adige, wchodzącej w skład Regionu Autonomicznego Trydent-Górna Adyga.

Ten skomplikowany podział administracyjny wynika z zapisów zmienionej w 2001 r. włoskiej konstytucji, której 116. artykuł  określa specjalny charakter Południowego Tyrolu. Państwo włoskie uznaje więc tym samym, iż w jego skład wchodzą tereny różniące się kulturowo od pozostałej części tego kraju, co znajduje zresztą potwierdzenie w historii tego fragmentu Tyrolu.

Historia

Historia Tyrolu jest skomplikowana, tak samo jak całe dzieje ziem niemieckich. Część Tyrolu w czasach starożytnych należała do Cesarstwa Rzymskiego, a żywioł germański dotarł do niego w VI w.n.e. po podbiciu tych terenów przez plemiona Bawarów i Longobardów, z czego ci pierwsi zajęli północ, a drudzy południe Tyrolu. W 788 r. region stał się  częścią Państwa Franków, natomiast w 843 r. po raz pierwszy znalazł się w granicach Włoch.

Ta część historii Tyrolu była jednak stosunkowo krótka, bo już w 952 r. jego obszary weszły w skład Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Późniejszy okres tyrolskiej historii był nadzwyczaj spokojny, aż w XIII w. ziemię te zjednoczyli hrabiowie Tyrolu. W kolejnym stuleciu hrabiną regionu została Małgorzata Maultasch, która w 1330 r. wyszła za mąż za syna czeskiego króla Jana Luksemburskiego. Zarządzanym przez nią terenem był jednak żywo zainteresowany niemiecki cesarz Ludwik IV Bawarski, stąd Maultasch zdecydowała się przy pomocy tyrolskiej szlachty wypędzić z kraju swojego męża i poślubić tym razem syna ówczesnego władcy Niemiec.

To posunięcie wywołało niezadowolenie papiestwa, które nałożyło na Tyrol interdykt zabraniający odprawiania tam obrzędów religijnych. Ostatecznie doszło do unieważnienia małżeństwa tyrolskiej hrabiny z synem czeskiego króla, a Maultasch urodziła z kolejnego związku tylko jednego syna. Kiedy zmarł on bezpotomnie, Małgorzata w 1383 r. przekazała Tyrol we władanie austriackiemu księciu Rudolfowi IV Habsburgowi, a rok później decyzję tą zatwierdził niemiecki cesarz Karol IV Luksemburski, stąd Tyrol od tego momentu był własnością Habsburgów. Także i tutaj w szesnastym stuleciu dotarła reformacja i coraz częstsze powstania chłopskie.

Najważniejsze z nich  wywołał w maju 1525 r. Michael Gaismair, który domagał się równości wszystkich ludzi wobec prawa, zniesienia szlacheckich przywilejów i zniesienia władzy Kościoła. Gaismair w sierpniu został jednak aresztowany w Innsbrucku na polecenie ówczesnego hrabiego Tyrolu i późniejszego niemieckiego cesarza Ferdynanda I Habsburga, natomiast chłopski bunt został stłumiony przez wojsko. Po siedmiu tygodniach Gaismair uciekł jednak z więzienia i przedostał się do Szwajcarii, gdzie sformułował nowe postulaty, przewidując w swoich planach utworzenie republiki chłopów i górników z siedzibą w południowotyrolskim Bressanone (niem. Brixen).

Chłopski przywódca udał się ostatecznie do Salzburga wywołując tam kolejne powstanie, jednak porażki w walce z wojskami habsburskimi spowodowały, że wraz ze swoimi zwolennikami musiał on wycofać się ostatecznie na tereny Republiki Weneckiej, biorąc następne udział w wojnach włoskich. Zaangażowanie Gaismaira było doceniane przez Wenecjan, jednak nie udało mu się sformować nowych oddziałów powstańczych i ponownie przedostać się do Tyrolu. Ostatecznie w 1532 r. w Padwie został on zamordowany przez dwóch niemieckich żołnierzy nasłanych przez Ferdynanda I, a do dzisiaj na głównym placu tego włoskiego miasta znajduje się tablica upamiętniającego postać tyrolskiego powstańca.

Po proklamowaniu Cesarstwa Austrii w 1804 r. Południowy Tyrol stał się jego częścią, jednak już rok później w wyniku kolejnej odsłony wojen napoleońskich Austriacy ponieśli klęskę i zawarli z Francuzami pokój preszburski. W styczniu 1806 r. proklamowano powstanie Królestwa Bawarii, którego pierwszym władcą został Maksymilian I Józef Wittelsbach, a w skład jego państwa weszła część Południowego Tyrolu.

Bawarski król postanowił wprowadzić w opisywanym regionie swoje reformy, co nie podobało się jednak miejscowej ludności uważającej, iż Maksymilian chce tym samym zniszczyć ich tradycję i religię. Południowy Tyrol do dzisiaj, szczególnie jak na współczesne standardy, jest mocno konserwatywny i religijny stąd tym bardziej blisko 200 lat temu społeczność i kler sprzeciwiały się choćby narzucaniu Tyrolowi kościoła państwowego i innych liberalnych zmian utrzymywanych w duchu zyskującego wówczas popularność józefinizmu.

W 1809 r. bawarski król ogłosił przymusowy pobór rekrutów do swojej armii, co 9 kwietnia w Innsbrucku wywołało tyrolskie powstanie ludowe pod dowództwem Andreasa Hofera. O tym jednak w dalszej części artykułu.

Wojskom napoleońskim udało się stłumić rebelię w Tyrolu, a także pokonać po raz kolejny Austrię, stąd w październiku 1809 r. podpisano pokój w Schönbrunn. Przewidywał on ostateczną utratę Tyrolu przez Austriaków i podział regionu pomiędzy Bawarię, Francję i Królestwo Włoch. Południowa część historycznej krainy po raz pierwszy znalazła się więc we włoskich granicach, a królestwo pod panowaniem Napoleona Bonaparte utworzyło na tym terytorium Departament Górnej Adygi istniejący do 1814 r.

Po zwycięstwie koalicji przeciwników Napoleona odbył się Kongres wiedeński, który ponownie przyznał Tyrol monarchii habsburskiej. Wiosna Ludów i tendencje do zjednoczenia Włoch spowodowały, że Austriacy zaczęli postrzegać mniejszości narodowe jako zagrożenie dla jedności ich państwa, stąd Włosi i Ladynowie zamieszkujący Południowy Tyrol zostali poddani polityce germanizacji. I wojna światowa okazała się dla Austrii przegrana, stąd musiała się ona też liczyć z okrojeniem terytoriów składających się dotąd na monarchię Austro-Węgierską.

Na mocy Traktatu pokojowego z Saint-Germain, podpisanego 10 września 1919 r., Austria straciła m.in. Południowy Tyrol na rzecz Włoch, choć zamieszkiwało go wówczas blisko 223 tys. osób narodowości niemieckiej i jedynie 7,3 tys. Włochów. Do dzisiaj w Austrii i Bawarii istnieją ślady ówczesnej kontestacji odłączenia tej części Tyrolu od państw germańskich, a są nimi przede wszystkim Place Południowego Tyrolu znajdujące się m.in. w Wiedniu, Innsbrucku, Norymberdze czy Monachium. Odłączenie tej części Tyrolu od Austrii wyraźnie pokazuje, iż po pierwszym ogólnoświatowym konflikcie w ustalaniu nowych granic nie zawsze liczył się tylko czynnik etniczny, a Włosi uważali Alpy za naturalną barierę dla obcych wojsk w razie agresji z północy.

Początkowo Tyrolczycy nie musieli jednak obawiać się agresywnej polityki państwa włoskiego. Król Wiktor Emanuel III w przemówieniu z grudnia 1919 r. zapewniał, iż Włochy będą respektować lokalne tradycje i prawa mniejszości narodowych, a już półtora roku później Niemcy z Południowego Tyrolu mogli brać udział w ogólnokrajowych wyborach do włoskiego parlamentu. Niemieckie ugrupowania istniejące w tym regionie wystawiły zresztą wspólną listę wyborczą Związku Niemieckiego (Deutscher Verband), która zebrała 90 proc. wszystkich głosów oddanych w Tyrolu i wprowadziła swoich czterech przedstawicieli do ówczesnej Izby Deputowanych.

Na miesiąc przed głosowaniem, czyli 24 kwietnia 1921 r., w Tyrolu po raz pierwszy dali o sobie znać faszyści Benito Mussoliniego, a ich działania przeszły do historii jako „Krwawa niedziela w Bolzano”. Kilkaset osób ubranych w słynne czarne koszule zebrało się wówczas na dworcu kolejowym w tym mieście, aby następnie udać się na otwarcie tradycyjnych wiosennych targów.

Równocześnie tego dnia w austriackiej części Tyrolu odbywało się referendum dotyczące jego przyłączenia do Rzeszy Niemieckiej, stąd zwolennicy Mussoliniego uważali, iż wydarzenie jest jednym z elementów prowokacji związanej z trwającym w Austrii plebiscytem. Na rynku miejskim Bolzano w ruch poszły pałki, granaty i pistolety, w wyniku czego śmierć poniosła jedna osoba, natomiast pięćdziesięciu Tyrolczyków zostało rannych.

Włoskie wojsko po tym zdarzeniu odprowadziło napastników na dworzec kolejowy i nie aresztowało żadnego z nich, co wywołało oburzenie mieszkańców regionu. Do kolejnego zdarzenia z udziałem czarnych koszul doszło 1 października 1922 r., kiedy na trzy tygodnie przed słynnym „Marszem na Rzym” zorganizowano „Marsz na Bolzano”.

Zwolennicy Narodowej Partii Faszystowskiej domagali się już wcześniej, aby ze swojego stanowiska ustąpił burmistrz miasta Julius Perathoner (uważany za opornego na italianizację obrońcę niemieckości regionu), a także by zajęcia w tamtejszych szkołach odbywały się jedynie w języku włoskim. Perathoner zaledwie kilka miesięcy wcześniej został zatwierdzony na swoje stanowisko przez króla Wiktora Emanuela, stąd nie zamierzał on ustąpić pod naciskiem faszystów. Ostatecznie zajęli oni szkoły oraz zagrozili podpaleniem  miejskiego ratusza, jeśli niemiecki samorządowiec sam nie zrezygnuje ze swojego urzędu.

Po przejęciu władzy przez Mussoliniego kwestią Południowego Tyrolu zajął się Ettore Tolomei, urodzony w tym regionie polityk i nacjonalista opowiadający się za całkowitą italianizacją Tyrolu, która miała objąć nawet zakaz używania niemieckich imion i nazwisk.

Dzięki uchwalonym w 1923 i 1926 r. nowym prawom zamknięto więc niemieckojęzyczne szkoły, zmieniono nazwy południowotyrolskich miejscowości, zakazano działania Związku Niemieckiemu jako partii niefaszystowskiej, a także zakończono wydawanie lokalnych gazet (rząd od 1926 do 1943 r. wydawał natomiast propagandowy dziennik „Alpenzeitung”).

Dodatkowo faszystowskie władze zdecydowały się podzielić prowincję Bolzano, zaś poprzez odpowiednią politykę przemysłową i budowlaną w Południowym Tyrolu zachęcały one Włochów do osiedlania się w tym regionie, stąd w ciągu kilku lat włoska populacja zwiększyła się z 30 do 120 tys. osób. W Bolzano powstał też symbol dominacji faszystów czyli Pomnik Zwycięstwa mający upamiętniać również włoskie zwycięstwo w trakcie I wojny światowej.

http://www.kresy.pl

GEOMETR.IT

* * *

Приднестровье. 20 лет баранам под хвост

90-е годы. Молдова и Приднестровье. «Чому розплетена коса?»

Молдова. Бочка долгов. Воры. Умыкнули миллиард. Коррупции слава! Кому нужна такая страна?

Америка — вперед. Головой в помойку! Старые шпионы предупреждают

Европа. Разделение полномочий. Модель для Украины

1.Молдова.Снимите пинджачок, господин начальничок! Арест 15 судей

Молдова.Конституция — не для народа. Узкий круг пользует ее «по собственному желанию»

Что Плахотнюк говорит о Молдове в иноязычной прессе

Молдавская интеллигенция. Почему вдруг она стала «никакой»?

Moldawien und Verbindung nach Deutschland

Moldawien. Dekonstruktion der Geschichte

, , , , , ,

4 comments

  1. Grimmm
    Ответить

    Südtirol als integraler, dabei aber dennoch autonomer Teil Italiens erscheint uns ja heute weitgehend selbstverständlich. Ein Blick zurück in die Geschichte lehrt uns jedoch etwas Anderes, denn bis zum Jahr 1918, bis zum Ende des Ersten Weltkrieges gehörten Südtirol und das Trentino zur Grafschaft Tirol und waren somit seit über 550 Jahren Teil des Habsburgerreiches. Den Habsburgern war die Grafschaft im Jahr 1363 von Margarete von Tirol, der legendären Margarete Maultasch, überschrieben worden, die selbst nach dem frühen Tod von Ehemann und Sohn keine direkten Erben hatte.

  2. Gabriel
    Ответить

    Südtirols hat es verstanden, seine Autonomie zu nützen, um sich zu einer der wohlhabendsten, modernsten und wirtschaftlich florierendsten Regionen nicht nur Italiens sondern ganz Europas zu entwickeln. Mittlerweile gilt Südtirol als Modellbeispiel für die Autonomie von ethnischen Minderheiten und zeigt, wie auch bei einer sehr konfliktreichen Vergangenheit ein friedliches Zusammenleben der verschiedenen Bevölkerungsgruppen möglich ist. Dies gibt auch für andere Regionen Europas und der Welt Hoffnung, die diesen schwierigen Weg noch vor sich haben.

  3. Sackgasse
    Ответить

    1939 treffen Hitler und Mussolini eine folgenschwere Abmachung. Die Südtiroler werden vor eine grausame Wahl, „Option“ genannt, gestellt. Sie können in das „Deutsche Reich“ auswandern oder in ihrer Heimat bleiben und den langfristigen Verlust ihrer kulturellen Identität hinnehmen. Zunächst entscheidet sich ein großer Teil für die Auswanderung. Der Ausbruch des 2. Weltkrieges verhindert aber einen Massenexodus. Nur etwa 75.000 verlassen Südtirol tatsächlich.

  4. Yustus
    Ответить

    Ein weiteres Zugeständnis, das den SüdtirolerInnen gegeben wurde und das die Bedingung für den «Völkischen Kampfring Südtirols» (VKS) war, unter dem er die Option und Umsiedlung der SüdtirolerInnen akzeptierte, bestand in der Bereitstellung eines geschlossenen Siedlungsgebietes. Darin sollten die gleichen gesellschaftlichen und wirtschaftlichen Strukturen wie südlich des Brenners wieder hergestellt werden und der VKS die politische Führung übernehmen. Natürlich sollte es den SüdtirolerInnen auch möglich sein, ihren Ansiedlungsort im Deutschen Reich frei zu wählen, wenn sie nicht mit ihren Landsleuten zusammenbleiben wollten.

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован.