2. Geo/strategia czy strategie?

in Europe 2019 · History 2019 · Nation 2019 · PL · Politics 2019 · Polska 2019 147 views / 11 comments
          
69% посетителей прочитало эту публикацию

Europe

GEOMETR.IT  geopolityka.net

* Świat był tak niedawny, że wiele rzeczy nie nosiło jeszcze imienia i by można było się do nich odnieść, należało wskazać je palcem.” Gabriel Garcia Marquez, Sto  lat samotności

Konieczność ta wynika z nie tylko ze słabnięcia będących naszym kluczowym sojusznikiem Stanów Zjednoczonych oraz zmiany ich własnej geostrategii odnośnie amerykańskiego zaangażowania w różnych regionach świata, lecz także z burzliwej sytuacji w Unii Europejskiej, będącej konsekwencją zarówno rozmaitych czynników destabilizujących wewnątrz samej Unii, jak również stanowiącej w pośredni sposób konsekwencję globalnej walki o nowy ład pomiędzy USA i CHRL.

W sytuacji takiej muszą się nasuwać pytania odnośnie kształtu naszego sojuszu z USA, naszej roli w strukturach NATO czy naszej wizji odnośnie przyszłości UE. W gąszczu nasuwających się wątpliwości jedno wydaje się być pewne:

  • Polska nie może dłużej ulegać ułudzie „końca historii” i musi zacząć bardziej proaktywnie działać na rzecz swojego miejsca w zmieniającym się ładzie zarówno regionalnym jak i globalnym, na tyle przynajmniej, na ile pozwolą jej na to zasoby i znaczenie jakim dysponuje, nie należy ona bowiem do grona mocarstw i jej wpływ na kształt wykuwającego się obecnie nowego ładu będzie rzecz jasna ograniczony, a zatem owa proaktywność może zachodzić jedynie w ściśle określonym stopniu, co nie oznacza naturalnie usprawiedliwienia dla wyrzeknięcia się takiej postawy i biernego poddawania się losowi.
  • Dochodzimy tutaj jednak do istoty dylematu z jakim zmaga i zmagać się będzie Polska. Musimy otóż mieć świadomość, że postrzeganie zadania stojącego przed naszym krajem po prostu jako analizy zmieniającego się ładu geopolitycznego, potencjalnej reformulacji celów geostrategicznych, a w efekcie prowadzącej do nich geostrategii stanowi daleko idące uproszczenie. Złożoność strategii niezbędnej naszemu państwu ma co najmniej dwa główne wymiary:
  1. W trakcie opracowywania swojej strategii państwo musi brać pod uwagę nie tylko strategię, którą możemy określić jako „zewnętrzną”, odnoszącą się do realizowania celów na arenie międzynarodowej, czyli ów plan podróży statku, by nawiązać do metafory użytej na początku tekstu. Konieczna jest również strategia związana z przygotowaniem statku do drogi we wszystkich istotnych aspektach, co możemy z kolei określić jako strategię „wewnętrzną”.
  2. W przełożeniu na problematykę państwową obejmuje ona cały szereg wyzwań, jakie państwo musi zrealizować, by osiągnąć stan, który możemy określić jako „sterowność”, czyli zdolność do wypełniania swoich kluczowych funkcji i skutecznego realizowania działań związanych ze strategią „zewnętrzną”. Wyzwania te obejmują zapewnienie profesjonalizmu i skuteczności sieci instytucji służb i instytucji państwowych funkcjonujących w takich obszarach jak armia, służby specjalne, energetyka, infrastruktura, komunikacja, służba zdrowia, edukacja i nauka etc.
  3. Brak sprawnego funkcjonowania państwa w w/w obszarach uniemożliwia rozwój zasobów, zdolności i kapitału ludzkiego, niezbędnych do funkcjonowania na arenie międzynarodowej. Możemy w tym miejscu pokusić się o jeszcze jedną metaforę, zgodnie z którą państwo można przedstawić jako reprezentację narodową mającą wystąpić na imprezie międzynarodowej, takiej jak np. igrzyska olimpijskie. Reprezentacja narodowa znajduje się na niej w pewnym określonym położeniu i relacji względem poszczególnych rywali, tych słabszych i tych silniejszych.
  4. Obiektywny stan rzeczy oznaczający strukturalną wyższość niektórych rywali, dysponujących dłuższą tradycją w danej dyscyplinie, lepszą infrastrukturą szkoleniową, wyższej klasy kadrą zawodniczą i trenerską, a wreszcie zasobniejszym budżetem może być niemożliwy do zniwelowania. Nie oznacza to wszakże, że słabsza reprezentacja ma wybierać się na igrzyska bez dopilnowania wszelkich niezbędnych przygotowań po swojej stronie, tak by mogła w pełni wykorzystać potencjał, którym dysponuje. Należy mieć tutaj świadomość, że czynniki zewnętrzne w znacznie większym stopniu determinują możliwości kształtowania zasobów wewnętrznych aniżeli te drugie umożliwiają niwelowanie wpływu tych pierwszych.
  5. Mimo to, państwo musi mieć dysponować strategią konsolidacji i rozwoju zasobów wewnętrznych, tak by posiadać realne możliwości odpowiadania na wyzwania zewnętrzne związane z funkcjonowaniem na arenie międzynarodowej.   ???Złożoność strategii państwa musi obejmować nie tylko opisany jej wyżej dualizm. Strategia państwowa najwyższego poziomu musi być de facto wypadkową sprzężenia zwrotnego między otoczeniem wewnętrznym i zewnętrznym państwa, między jego zasobami i organizacją wewnętrzną, a zewnętrznymi determinantami wynikającymi? z sytuacji geopolitycznej i geoekonomicznej. Musi ona wypływać z dogłębnej analizy? i zrozumienia zakresu w jakim umiejscowienie państwa w globalnej strukturze podziału pracy i produkcji determinuje jego zdolność do rozwijania własnych zasobów w drodze rozwoju nowych technologii, ulepszania zdolności produkcyjnych, a w efekcie akumulacji kapitału i zwiększania potencjału państwa. Tutaj pojawia się rzecz jasna dylemat związany z oceną zasadności tworzenia jakichkolwiek idei czy też strategii „wewnętrznych”? w obliczu tak przemożnego przecież i determinującego wpływu położenia geopolitycznego i geoekonomicznego położenia państwa.
  6. Wydaje się jednak, że państwo podchodzące do swojego położenia zewnętrznego w sposób bierny i reaktywny, nie próbujące wykorzystywać i kształtować swoich zasobów wewnętrznych w sposób umożliwiający pożądane dopasowanie się (i w miarę możliwości kształtowanie,? np. w drodze działań dyplomatycznych) do sytuacji zewnętrznej, samo tak naprawdę podkopuje swoją sytuację zanim spróbują podkopać ją inni. Co więcej, państwo które nie dołoży odpowiednich starań do zapewnienia sobie wspomnianej wyżej „sterowności”, nie tylko nie będzie podejmować choćby prób proaktywnego kształtowania swojego otoczenia zewnętrznego, ale nie będzie w stanie utrzymywać stanu posiadania ze względu na niezdolność do wykonywania podstawowych zadań, np. w zakresie pozyskiwania inwestorów, podpisywania umów handlowych czy budowania sojuszów w drodze działań dyplomatycznych.
  7.  Sama refleksja nad strategią jako fenomenem politycznym wymaga jednakże odwołania się do filozofii i socjologii polityki, tak by jego zrozumienie było adekwatne, to znaczy by zarówno elity polityczne jak i naród tworząc wspólnotę polityczną wykazywały świadomość tego, że strategia polityczna państwa nie jest i nie powinna mieć wymiaru czysto „technicznego”, tj. stanowić zaledwie planu realizacji celów. Strategia taka musi mieć przejawiać wymiar głębszy, zakorzeniony w kulturowych i cywilizacyjnych fundamentach danego państwa.
  8. Brak koherencji między dziedzictwem kulturowo – cywilizacyjnym państwa, wykształconym w historycznych procesach długiego trwania, a jego całościową strategią, nie pozwoli raczej na pozyskanie obywateli na rzecz wysiłku niezbędnego w jej realizacji. ?Owa spójność to jednak niejedyny wymóg w tym kontekście. Innym, być może jeszcze bardziej fundamentalnym wymogiem, jest coś, co można by określić jako „polityzację polityki”, czyli pewne szczególne przedsięwzięcie na poziomie metapolitycznym. Mówiąc prosto, w dzisiejszych czasach zmagamy się z daleko posuniętą depolityzacją obywateli, których coraz trudniej określać tych mianem, zwłaszcza z punktu widzenia republikańskiego ustroju państwa.
  9. Obywatele zdają się w coraz mniejszym stopniu rozumieć „o co toczy się gra”, zarówno na poziomie polityki wewnętrznej, jak? i geopolityki. W przypadku tej drugiej ów problem sięga jednak znacznie dalej, jest ona bowiem znacznie bardziej złożona, a jednocześnie ze względu na swój obiektywistyczny charakter nie poddaje się wszelkiego rodzaju interpretacjom, próbującym zrekonstruować ją zgodnie z przyjętą ideologią, nie zaś faktami. Socjologiczny wymiar strategii politycznej państwa wiąże się z niezwykle istotną koniecznością pracy nad stosowną edukacją oraz kształtowaniem pożądanych postaw obywateli, tak by rozumieli oni strategiczny wymiar prowadzenia „gry w politykę”, w której są oni przecież kluczowymi aktorami.    

Powyższa szkic miał na celu ukazanie w przybliżeniu jednego z kluczowych problemów związanych z problematyką tworzenia i realizowania strategii politycznej państwa polskiego (nie tylko rzecz jasna) w obliczeniu wyzwań wynikających z coraz bardziej turbulentnej kondycji ładu światowego. Analiza dotycząca reformulacji czy też tworzenia nowej wielkiej strategii państwa jest w takich warunkach naturalna i konieczna, musi być jednakże poprzedzona refleksją na poziomach zarówno głębszych (ontologicznym i metapolitycznym), jak i szerszych (socjologicznym, psychospołecznym etc.), tak by odpowiadała ona złożoności problemu oraz wyzwań z nim związanych, bez której to adekwatności nie będzie mogło być mowy o skuteczności.  

Публикация не является редакционной статьёй. Она отражает только мнение и аргументацию автора. Публикация представлена в изложении. Оригинал размещен по адресу: geopolityka.net

 –Publication is not an editorial. It reflects only the opinion and argument of the author. The publication is presented in the presentation.

– Die Veröffentlichung ist kein Leitartikel. Es spiegelt nur die Meinung und das Argument des Autors wider. Die Publikation wird in der Präsentation vorgestellt. –geopolityka.net

Publikacja nie jest redakcją. Odzwierciedla jedynie opinię i argument autora. Publikacja została przedstawiona w prezentacji: geopolityka.net

La publication n’est pas un éditorial. Cela ne reflète que l’opinion et l’argumentation de l’auteur. La publication est présentée dans  l’exposé.

GEOMETR.IT

11 Comments

  1. Kraje Unii Europejskiej w ostatnich latach zwiększają swoją obecność w regionie Morza Kaspijskiego. Tradycyjnie energia i transport są szczególnym przedmiotem zainteresowania Brukseli. Europejscy politycy przywiązują dużą wagę do prac prowadzonych obecnie w celu utworzenia Południowego Korytarza Gazowego, dzięki któremu kaspijski gaz ziemny po raz pierwszy zostanie dostarczony bezpośrednio do konsumentów w Europie.

  2. UE powinna rozszerzyć dialog na temat zrównoważonej komunikacji z innymi partnerami, w tym Afganistanem, Indiami, Indonezją, Iranem, Pakistanem, Rosją, Republiką Korei, Turcją, krajami Azji Środkowej, a także Australią i USA

  3. Strategia Unii Europejskiej w Azji ma na celu stworzenie „sieci” – transportu, energii i cyfrowej. W systemie wartości tej strategii – cyberbezpieczeństwo, międzynarodowe partnerstwo i współpraca w dziedzinie edukacji, badań, innowacji, kultury i sportu, wysokie inwestycje w zrównoważoną komunikację, nowe i innowacyjne finansowanie zajmuje ważne miejsce.

  4. Opublikowała strategię UE na rzecz połączenia Europy i Azji. Dokument dotyczy nie tylko Azji Środkowej, ale całego regionu Azji. Dokument jest przedstawiony na stronie internetowej Komisji Europejskiej i nosi nazwę „Interakcja Europy i Azji – strukturalnych bloków strategii UE

  5. Aby zrobić kolejny krok naprzód w tej współpracy i otworzyć możliwości w globalnej gospodarce, UE i Azja muszą zapewnić skuteczną i zrównoważoną komunikację.

  6. Łączność, interoperacyjność przyczynia się do wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy, globalnej konkurencyjności i handlu oraz przepływu osób, towarów i usług między Europą a Azją

  7. Mówiąc o strategii UE, mają na myśli politykę UE w regionie, wdrażaną przez przedstawicieli UE pod przewodnictwem instytucji – Komisji Europejskiej, Rady Europejskiej i Parlamentu Europejskiego. Główne kierunki strategii w Azji wynikają z globalnej strategii UE.

  8. Główne priorytety strategii to obrona i bezpieczeństwo, poprawa zrównoważonego rozwoju i zintegrowane podejście, wzmocnienie stosunków wewnętrznych i zewnętrznych, aktualizacja istniejących strategii i przygotowanie nowych, wzmocnienie mechanizmów dyplomacji publicznej.

  9. Należy mieć tutaj świadomość, że czynniki zewnętrzne w znacznie większym stopniu determinują możliwości kształtowania zasobów wewnętrznych aniżeli te drugie umożliwiają niwelowanie wpływu tych pierwszych.

  10. Jest to jednak ogólny trend w polityce zagranicznej, ekonomii i innych dziedzinach. W szczególności UE zawiera dwustronne umowy o partnerstwie, a każde państwo członkowskie ratyfikuje umowy jako część swojej suwerenności.

Добавить комментарий

Your email address will not be published.

Latest from

Go to Top