Problematyki jedności Europy

in Europe 2019 · History 2019 · Nation 2019 · Politics 2019 · Polska 2019 · Skepticism 2019 · YOUTUBE 2019 69 views / 7 comments
          
84% посетителей прочитало эту публикацию

Europe 

GEOMETR.IT  Leszek Sykulski

* Spośród wielu polskich uczonych, którzy wypowiadali się na łamach swoich dzieł na temat idei zjednoczenia Europy niewątpliwie na uwagę zasługuje jeden z największych historyków i myślicieli żyjących w II połowie XIX oraz w I połowie XX stulecia, niestety mało przywoływany i znany przez współczesnych badaczy i polityków, Feliks Koneczny.

Dlatego wydaje się konieczne, aby przypomnieć jego poglądy i dokonać ich głębszej analizy, oraz zastanowić się nad ich doniosłym znaczeniem. 

F. Koneczny urodził się, w Krakowie. Studiował na Wydziale Filozoficznym uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie w 1888 r. uzyskał doktorat. Następnie na zlecenie Akademii Umiejętności prowadził kwerendy archiwalne w Rzymie, pracował jako pomocnik kancelaryjny w tej instytucji, a od 1919 r. był pracownikiem Biblioteki UJ. Od 1905 do 1914 r. był redaktorem pisma “Świat Słowiański”.

W 1919 r. został zastępcą profesora na Uniwersytecie Stefana Batorego, a po uzyskaniu habilitacji w 1920 r. został profesorem nadzwyczajnym (od 1922 prof. zwyczajnym). W 1929 r. został przez władze II Rzeczypospolitej pozbawiony katedry i przeniesiony na emeryturę. Zmarł w 1949 r.

  • Swoje najważniejsze dzieła opublikował bądź też w okresie dwudziestolecia międzywojennego, bądź też wydane zostały one po II wojnie światowej Instytutu im. Romana Dmowskiego w Londynie.
  • Obecnie istnieje wiele wznowień jego prac. Do najważniejszych z nich należą m. in.: Cywilizacja żydowska(Warszawa-Komorów 2001); Cywilizacja bizantyńska (Londyn 1973); Dzieje administracji w Polsce w zarysie (Wilno 1924); Dzieje Polski opowiedziane dla młodzieży (Lublin 1999); Dzieje Polski za Jagiellonów (Komorów 1997); Dzieje Polski za Piastów (Komorów 1997); Dzieje Rosji (t. 1-3, Warszawa 2003); Dzieje Rosji od najdawniejszych do najnowszych czasów. Wydanie skrócone (Komorów 1997); O ład w historii (Warszawa-Struga 1991); O wielości cywilizacji (Warszawa 2002); Państwo i prawo w cywilizacji łacińskiej (Warszawa-Komorów 2001); Polskie logos a ethos. Roztrząsanie o celu i znaczeniu Polski (t. 1-2, Poznań-Warszawa 1921); Prawa dziejowe (Komorów 1997); Rozwój moralności (Lublin 1938); Święci w dziejach narodu polskiego (Warszawa-Kraków 1988); Teatr krakowski. Sprawozdania 1896-1905 (Kraków 1994); Zwierzchnictwo moralności. Ekonomia i etyka (Warszawa 2006); Życie i zasługi Adama Mickiewicza (Komorów 2009). 

Jak wiadomo, uczony zasłynął przede wszystkim jako badacz dziejów cywilizacji, które nazywał także “metodami ustroju życia zbiorowego”. Stosując metodę indukcyjną i prowadząc liczne badania źródłowe starał się śledzić genezę cywilizacji światowych, okoliczności ich powstawania, najważniejsze wydarzenia historyczne związane z ich funkcjonowaniem, a także dokonywał oceny ich wartości i przydatności dla życia ludzkiego, jego kondycji moralnej, poziomu życia .

Wydaje się, że nie należy zgodzić się z poglądem Leszka Gawora, który twierdzi, że “refleksja Konecznego nad cywilizacjami nie jest teorią obiektywną, mającą powszechne (w odniesieniu do świata społecznego) zastosowanie i bezstronne (bez ukrytych założeń wartościujących) do niego podejście” . Stanowisko, jakie zajął ten historyk filozofii, wydaje się bowiem po przeanalizowaniu dzieł polskiego historiozofa, przesadzone i w związku z tym należy je odrzucić. 

Podejmując się analizy poglądów F. Konecznego dotyczących problematyki ewentualnej jedności Europy w ramach jednego, zjednoczonego politycznie państwa, należy stwierdzić na wstępie, że zagadnienie to w czasach, kiedy żył ten myśliciel, co prawda nie było przedmiotem szeroko zakrojonej społecznej dyskusji, ale było już przedmiotem rozważań różnych polityków, należących do różnych zresztą opcji politycznych i ugrupowań.

Na zachodzie Europy idee takie propagował m. in. hrabia Coudenhove-Kalergi, autor opublikowanego w 1922 roku w Wiedniu manifestu “Paneurope”. Popierali go czynnie Edouard Herriot oraz Aristide Briand i Alexis Leger . Również znane były polskie projekty zjednoczenia Europy, propagowane m. in. jeszcze przed powstaniem II Rzeczypospolitej przez Rogera Battagię oraz Zofię Daszyńską-Golińską; w okresie międzywojennym problematyka ta była częstym przedmiotem rozważań polityków związanych z obozem Józefa Piłsudskiego . 

F. Koneczny opisując dzieje różnych kultur i cywilizacji dokonał podziału współczesnych mu cywilizacji na siedem najważniejszych, uważając, że to one na przestrzeni wielu ostatnich stuleci wpływały na dzieje ludzkości i poziom ich duchowego oraz materialnego życia. Jedna z nich, łacińska, została zaliczona przez niego do typu cywilizacji personalistycznych, sześć zaś pozostałych – do gromadnościowych (bizantyńska, żydowska, chińska, turańska, bramińska, arabska) . 

Największe znaczenie przypisywał nasz historiozof łacińskiej metodzie ustroju życia zbiorowego. Cywilizacja łacińska bowiem, jak twierdził, zmierza czynnie do supremacji sił duchowych człowieka we wszystkich wymiarach życia człowieka. Wyrazem tego jest oparcie w niej państwa na społeczeństwie, a prawa na etyce. Człowiek ma w niej możliwość ciągłego doskonalenia się, a żadne instytucje nie ograniczają pod tym względem jej działań. Inną ważną cechą cywilizacji łacińskiej jest wiara w Boga jako uzasadnienie uniwersalnej moralności, prawo jako funkcja regulatora stosunków pomiędzy ludźmi, rozdział Kościoła od państwa, państwo obywatelskie oraz pluralizm polityczny . 

Cywilizacja turańska z kolei jest obozową metodą ustroju życia. Opiera się na przemocy i agresji, a życie społeczne koncentruje się w niej wokół osoby wodza. On jest dla wszystkich poddanych jedynym prawodawcą oraz właścicielem wszystkiego, co w państwie opanowanym przez tę metodę ustroju zbiorowego życia się istnieje i ma jakąkolwiek wartość .

W ramach tej cywilizacji powstawały próby stworzenia na olbrzymich obszarach Azji i Europy państwa globalnego, którego przywódcy cechowali się brakiem przywiązania do jakiejkolwiek religii, despotycznie zwalczali każdą opozycję eliminując ją w już zarodku, nie uznawali samorządów i gospodarki, która funkcjonowałaby niezależnie od ich woli i decyzji. Takimi przywódcami byli m. in. Temudżyn (1155-1277), Tagrul czy Czyngis Chan, a w czasach nam bliższych bolszewicy . 

YOUTUBE: Nauka Feliksa Konecznego o cywilizacjach a idea zjednoczonej Europy

Publikacja nie jest redakcyjna. Odzwiercie dla towyłącznie punkt widzenia i argumentację autora. Publikacja zostałaza prezentowana w prezentacji. Zacznij od poprzedniego wydania. Oryginał jest dostępny pod adresem: Leszek Sykulski

GEOMETR.IT

7 Comments

  1. Od kilkudziesięciu lat Europa jest w trakcie daleko idących przeobrażeń ekonomicznych, ustrojowo-politycznych, etnicznych, kulturowych i światopoglądowych. Jest to proces stopniowej integracji obejmujący coraz to nowe kraje i nowe sektory życia społecznego, dlatego przed mieszkańcami tego kontynentu pojawia się pytanie: jaka będzie Europa jutra? Jaki powinien być fundament i mechanizm integracji europejskiej?

  2. „Unia przestrzega statusu, jakim cieszą się Kościoły oraz stowarzyszenia i wspólnoty religijne w państwach członkowskich odpowiednio do ich przepisów prawnych, tak aby nie zostały one naruszone” . Sam fakt uwzględnienia w dokumentach Wspólnoty Europejskiej statusu i roli religii należy oczywiście ocenić pozytywnie. Ale wagę powyższego dokumentu osłabia fakt, że nie znajduje się on w tekście samego Traktatu, a jedynie umieszczony został w końcowej klauzuli.

  3. Papież, mówiąc o jedności Europy, nie utożsamia jej z kosmopolityzmem, czyli zanikiem tożsamości etniczno-kulturowej. W jednym ze swych listów pasterskich pisze: „Nie może być prawdziwego pokoju bez tego procesu jednoczącego, w którym każdy naród będzie mógł, w wolności i prawdzie, obrać drogi swego rozwoju.

  4. There are two main models of the European integration: the Europe of nations and states or the United
    States of Europe. The first model has a cultural-axiological profile; the second has a laic one and is based on the
    Enlightenment. The laic model of the European integration can be double: a) antichristian – accepted by ideology
    of Marxism or German Nazism; b) achristian – connected with the ideology of extreme liberalism. The documents
    of the European Union (the treatise of Maastricht and the proposal of the future European Constitution) say
    nothing about Christian roots of european culture. „Ecclesiastical article” is not accepted and the Church is not
    a subject of international law

  5. Idea zjednoczenia Europy była mocno zakorzeniona w chrześcijaństwie. Próby doprowadzenia do jej jedności były podejmowane przez średniowiecznych papieży i myślicieli, lansujących wizję Europy mieszczącej się w pojęciu Republica Christiana, były też podejmowane wcześniej, przez chrześcijańskich władców, czy to za Karolingów, czy za Ottona III. W czasach najnowszych byliśmy świadkami prób podbicia Europy i podporządkowania jej ideologiom wrogim chrześcijaństwu. Nazizm i komunizm, które dążyły do wyrwania chrześcijańskich korzeni Europy, poniosły klęskę między innymi dlatego, że zanegowały podstawowe wartości ludzkie mające swe źródło w chrześcijaństwie.

  6. W dzisiejszych czasach rozmowa o integracji i Unii Europejskiej obraca się wokół szczegółowych kwestii prawnych, politycznych i ekonomicznych. Warto jednak pamiętać, że obecne zmiany gospodarczo-polityczne nie byłyby możliwe bez powstania koncepcji, będącej podstawą myślenia o integracji

  7. Unia Europejska (UE) jest miejscem dobrowolnej współpracy, a wspólna polityka rozumiana jako działanie realizujące programy gospodarcze państw członkowskich (polityka rolna, handlowa i polityka konkurencji) stanowi wyjątek od reguły.

Добавить комментарий

Your email address will not be published.